భావజాలావిష్కృతి

మక్ఖికిమక్ఖి - ఈగ పరిచయచిత్రం

2012-01-20T05:10:00.000-08:00

సీ. బుద్ధిగడ్డిమెసవి శ్రద్ధసన్నగిలిన చవటడు బడికేగె చదువకుండ
వ్రాతపరీక్షల వానిపటిమ గన్న గుండుసున్నలె దేలు మెండుకొనుచు
గట్టెక్కు మార్గమ్ము గట్టిగా వెదకి నకలుకొట్టజూచె కుడికెలకువాని
వడివడిగ నకలువ్రాయుచునుండగ కంటబడెను వానికంతలోన

ఆ. ఈగ ప్రక్కవాని కాగితమున చచ్చి,
వేగ చవటకూడ ఈగబట్టి
తన జవాబుపత్రమునను మక్ఖికిమక్ఖి
యన్నమాటపుట్ట నతుకవెట్టె

(మెసవి - తిని, మెండుకొను - ఎక్కువై, కెలకు - ప్రక్క)

అదీ కథ. మక్ఖికిమక్ఖి అనే హిందీపదబంధ మలా పుట్టిందని మా ఆచార్యులు చెప్పగా విన్నాను. ఈగ చిత్రానికి సంబంధించిన చవిచూపుదృశ్యకం (ట్రెయిలర్) నేడు నా కంటబడింది. వెంటనే చిన్ననాటికథ జ్ఞాపకం వచ్చేసింది.

ఎందుకో తెలియాలంటే, మీ రీ రెండు పరిచయచిత్రాలూ చూడవలసిందే.

ఈగ చవి

The girl with the dragon tattoo

ఏమంటారు, మక్ఖికిమక్ఖియేనా?

ఇటీవల కొన్నవి

2011-12-28T03:30:00.000-08:00

ఖరసంవత్సర కార్తికకృష్ణపక్ష మార్గశిరశుక్లపక్షములలో భాగ్యనగరము తిరుపతియు చుట్టివచ్చినప్పుడు నేను కొన్న పుస్తకాల, శ్రవ్యకాల చిట్టా ఇదిగో.

------

౧. నాంపల్లిలోని తెలుగువిశ్వవిద్యాలయం వారి పుస్తకవిక్రయవిభాగంలో కొన్నవి

- నన్నయ్యభారతి మూడవ సంపుటి. నన్నయ శైలి, భారత కృతిపతిత్వం మున్నగు అంశాలపై ఇరవైకి పైగా వ్యాసాలున్న పుస్తకం. అధికశాతం భారతిలో అచ్చైనవని తెలుస్తోంది. పుస్తకం చదవడం పూర్తయ్యింది. సాహిత్యాభిమానులందఱు చదువవలసిన సంపుటిగా తోచింది. మళ్ళీ వచ్చినప్పుడు మొదటి రెండు పుస్తకాలు దొరకబుచ్చుకోవాలి

- ఆంధ్రమహాభారత పీఠికలు. తెలుగువిశ్వవిద్యాలయం వారు ప్రచురించిన మహాభారతపర్వాలకు పలువురు పండితులు పీఠికలు వ్రాసారు. ఆది పర్వానికి విశ్వనాథవారు వ్రాసిన పీఠిక - అదొక్కటి చాలు పుస్తకం కొనుక్కోవడానికి. సభాపర్వం పీఠిక దివాకర్లవేంకటావధాని గారిది. విశ్వనాథవారి వ్యాసం చదివాక అది అంతగా రుచించలేదు, కొన్ని రోజులు ఆగి మళ్ళీ ఎత్తుకోవాలి.

- మనువసుప్రకాశిక. విమర్శాగ్రేసరులు కాశీభట్ల బ్రహ్మయ్యగారి పుస్తకము. విమర్శ ప్రతివిమర్శ పరంపరగా నాలుగుదీర్ఘవ్యాసాలు వెలువడ్డాయని, అందులో ఈ పుస్తకము రెండవదిని పీఠిక చదివితే తెలిసింది. విమర్శ వ్రాయడము నేర్వాలంటే కాశీభట్లవారి వ్యాసము చదివితీరవలసిందే.

౨. తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానము వారి పుస్తకవిక్రయశాలలో

- చిలకమర్తిగారి అవిమారక మను నాటకము, భారతకథామంజరి, కృపాంభోనిధి యను భగవత్ స్తుతిశతకము, మూలముతో కూడిన భల్లటశతకము. సన్న పుస్తకాలు, నాలుగు కలిపి రెండువందల పుటలు మించవేమో.

- సప్తపది అను వైదికవివాహసంస్కారమును విశదీకరించు కరదీపిక, రఘునాథాచార్యకృతము.

- అన్నమయ్యపదసౌరభము, ప్రథమ, ద్వితీయ, చతుర్థభాగాలు. నేదునూరి కృష్ణమూర్తిగారు తా కూర్చిన అన్నమయ్యకీర్తనలు స్వరతాత్పర్యసహితములుగా ప్రకటించినారు. తృతీయభాగము దొరుకలేదు.

- వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రిగారు ప్రారంభించగా ఆయన కుమారుడు పూర్తిచేసిన పూలవిందు అనబడే పుస్తకము.

(ఇవి కాక షట్శతసంకీర్తన వైజయంతి అను శ్రవ్యకమాల యొకటి. ౬౦౦ల కృతులు వినడానికి సయమం పడుతుంది, విన్నంత మేరకు ఉద్దండులైన గాయికాగాయకుల గాత్రాలే వినబడ్డాయి )

౩. వావిళ్ళ వారి వద్దకొన్నవి

- శ్రీజయదేవకృత గీతగోవిందకావ్యము. ఆంధ్రటీకాతాత్పర్యసహితము. ఇరువదినాలుగు అష్టపదులు కల కావ్యము.

- శ్రీకాళిదాసకృత కుమారసంభవము. ఆంధ్రటీకాతాత్పర్యసహితము. చక్కటి అచ్చుతో చూడముచ్చటగా నున్న పుస్తకము.

ఇవి కాక చిన్న, బుల్లి పాతపుస్తకాలు పదిదాక దొరికాయి. ఒక్కొకటి పదిరూపాయలకు మించని వెల.

౧. నన్నిచోడుని వస్తుకవిత - తుమ్మలపల్లిరామలింగేశ్వరరావుగా

రి రచించినది
౨. అక్కనమాదన్నల చరిత్ర - వేదుల వేంకటరాయశాస్త్రి గారు వ్రాసి ప్రచురించినది. రెండవసారి చదువవలెననిపించు రీతిగా తీర్చిదిద్దబడినది. ౧౯౫౧లో తెలుగుభాషాసమితివారి బహుమతి పొందిన పుస్తకము.
౩. నీలాసుందరీపరిణయము. కూచిమంచి తిమ్మకవిప్రణీతము.
౪. రాజయోగసారము. తరిగొండవెంకమాంబకృత ద్విపదకావ్యము.
౫. ధనాభిరామము. నూతనకవిబిరుదాంకిత సూరనకవికృతకావ్యము.
౬. రామరాజీయము. గుస్తావ్ ఓపర్టను వానిచే కూర్పబడినది. వెంకయ్యగారు రచించినది. కవివివరాలు తెలియడంలేదు.
౭. ధర్మనిర్ణయం. తుమ్మలపల్లిరామలింగేశ్వరావుగారి నవల
౮. మనోహరి అను సాంఘికనవల, రచయిత బరంపురం ప్లీడరుగారని గుర్తున్నది, పేరు స్ఫురించుటలేదు. పుస్తకము భాగ్యనగరంలో వదిలి వచ్చాను.
౯. రేచుక్క పగటిచుక్కకథ
౧౦. మైరావణ చరితము

చవరి రెండు ఇరవైపుటలు మించని పుస్తికలు. అక్కథ లాంధ్రదేశములో బహూళప్రచారములో ఉండడమూ, పలుప్రతులు తప్పులతడకలై ఉండడమూ చూసి, వావిళ్ళవారు సంస్కరించిన ప్రతులు ప్రకటించారు. చదవదగ్గ పుస్తకాలు.

ఇవికాక, ఆంధ్రభారతం అరణ్యపర్వం (వావిళ్ళవారిది) దారిప్రక్కన దొరికితే కొన్నాను. సింగపూరులో ఒక ప్రతి ఎలాగూ ఉన్నది, అందువల్ల భాగ్యనగరములోని వదిలి వచ్చాను.

భారతావతరణము - ౨

2011-11-11T01:10:00.001-08:00

చిన్న లెక్క. విప్పగలరేమో చూడండి. పద్యం అర్థమైతే లెక్కతేల్చడం క్షణంలోపని, చూడండి.
చినమల్లనగారు గణితసారసంగ్రహమను పుస్తకము వ్రాయబూనుట, వేములవాడ భీమనను అప్పుడప్పుడు ఛందోవిషయములను గూర్చి ప్రశ్నించుట - ఇది పూర్వరంగము.

చెలికి షడంశమున్ ప్రియకు శేషములోపల పంచమాంశమున్
బొలుపుగ దానిశేషమున బోదకు నాల్గవపాలు నిచ్చి యం
దుల తనపాలు దాఁగొనియె తొమ్మిది జేనలు రాజహంస మీ
నలినమృణాళ మెంత సుజనస్తుత, మా కెఱగంగఁ జెప్పుమా

(జేన అంటే జాన. పతంగులకి దారం కట్టండానికి వాడే కొలమానం గుర్తుతెచ్చుకోండి చాలు)

ఇంతకీ నలినమృణాళము (తామరతూడు) పొడవెంత.

భారతావతరణము - ౧

2011-11-09T05:12:00.000-08:00

క్రితంవారం భాగ్యనగరానికి వచ్చినప్పుడు బాలాజీభవనములో క్రొత్తగా తెరిచిన పుస్తకశాలను దర్శించాను. దివాకర్లవేంకటావధానిగారి భారతావతరణమనే చిఱుపుస్తకాన్ని కొన్నాను.

నన్నయ్యగారికి భారతాన్ని ఆంధ్రీకరించాలనే ప్రేరణ ఎలాగు కలిగిందో చెప్పే ౨౫పుటల బుల్లిపొత్తమది.

విశేషమేమిటంటే ఇందులో నన్నయభట్టుగారు, నారాయణభట్టుగారు, క్షేమేంద్రుడు, వేములవాడ భీమన మొదలగువారు ఒక్కసభలో చేరియున్న సందర్భాన్ని వేంకటావధానిగారు సృష్టించారు.

పుస్తకం ఆసాంతం చదువలేదు కానీ మొదటి పద్యాలు తమాషాగా తోచినాయి.

ఉదా. రూపకములో నన్నయ్యగారు చెప్పినది

రాజకళావిభూషణుఁడు రాజమనోహరు నన్యరాజతే
జోజయశాలి శౌర్యుని విశుధ్ధయశశ్శరదిందుచంద్రికా
రాజిత సర్వలోక నపరాజితభూరిభుజాకృపాణ ధా
రాజల శాంతశాత్రవపరాగుని, రాజరాజనరేంద్రుఁ బ్రోచుతన్

వేములవాడభీమన చెప్పినది

శ్రీమదుమామహేశు లతిచిత్రవిలాసులు దారు మున్ వియో
గామిత చింతనొండొరులకై సగమౌటలు నిచ్చఁ దెల్పు కాం
క్షా మహిమంబుచే చెరిసగంబుగ నొక్క యొడల్ ధరించు స
త్ర్పేమపు దంపతుల్ సదయదృష్టుల రాజరాజనరేంద్రుఁబ్రోచుతన్

కథలో వేములవాడభీమన చెప్పినది ఆరవ పద్యము - నిజానికి అది చదివేదాకా వేంకటావధానిగారు ప్రసిధ్ధమైన పద్యాలను తీసుకొని ఇంచుక మార్చినట్టు స్ఫురించలేదు. సౌలభ్యంకోసం ఆయా మార్పులను రంగద్ది చూపాను.

ఇక మీకొక చిన్న ప్రశ్న. శ్రీమదుమామహేశుల పద్యము ఏ కావ్యములోనిది, కవి ఎవఱు.

శరశరసమరైకశూర - SaraSarasamaraika Soora

2011-10-18T05:02:00.000-07:00

కుంతలవరాళి రాగం ఆదితాళంలో త్యాగరాజస్వామి కూర్చిన కృతి శరశరసమరైక శూర.

పల్లవి - శర శర సమరైక శూర,| శరధిమదవిదార
అనుపల్లవి - సురరిపుబల మను తూల|గిరుల కనల సమమౌ శ్రీరామ
చరణము - తొలిజేసిన పాపవనకుఠార, మా|కలనైన సేయగలేని
బలువిలును విఱిచి వెలసిన శ్రీరఘు|కులవర బ్రోవుము, త్యాగరాజనుత

తాత్పర్యం ఇది..

పల్లవి - (కాకాసుర సంహారంలో) దర్భను బాణంగా వాడిన అసదృశ శూర, (వారధి నిర్మాణానికి ముందు) సముద్రుని మదాన్ని అణచిన వీరా, శ్రీరామా

అనుపల్లవి - రాక్షసుల బలము అగ్నివంటి నీ ముందు దూదికొండ వంటిది

చరణము - నీవు మా పాపములనబడే వనమును తెగనరికే గొడ్డలివంటి వాడివి, మా వంటివారెవఱూ సాహసింపజాలని గొప్పవిల్లును విఱిచిన రఘువంశోత్తమా, త్యాగరాజుచే నుతింపబడిన శ్రీరామా.

ఇందులో గమనించవలసిన విషయమొకటి ఉన్నది. చరణములో మొదటి పంక్తిని సాధారణంగా గాయకులు తొలిచేసిన పాపవన కుఠారమా అని పాడడం కద్దు. ఇది తప్పు.

మొదటి కారణం ప్రియమిత్రుడు రాఘవుడు చెప్పింది. మా ను పూర్వపదంలో ఎందుకు కలపకూడదంటే, సంబోధన రఘుకులవర, శరశర, సమరైకశూర... ఇలాగే ఉంది కనుక. కుఠార అనే తీసుకోవాలి తప్పితే కుఠారమా అని తీసుకోకూడదు. కుఠారమా అనటం వల్ల ఇంకొక దోషమేమిటంటే పుంరూపానికి నపుంసకత్వం ఆపాదిస్తున్నట్టు.

రెండవ కారణమేమిటంటే, తప్పుడు విఱుపు చేసి కుఠారమా అని పాడితే తరువాత పంక్తి అసంపూర్ణంగా ఉంటుంది. ఏది ఏమైనా కుంతలవరాళిలో వినడానికి సొంపుగా, దరువులు వేస్తూ పాడకోవడానికి ఇంపుగా ఉండే కృతి ఇది.

==

(raagam: kuntalavaraali, taaLam: aadi)

pallavi - Sara Sara samaraikaSoora,| Saradhimadavidaara
anupallavi - suraripubala manu toola|girula kanala samamau Sree Rama
caraNam - tolijEsina paapavanakuThaara, maa|kalanaina sEyagalEni
baluvilunu virici velasina Sree Raghu|kulavara brOvumu, tyaagaraajanuta

1) Sara Sara samaraikaSoora,| Saradhimadavidaara

Sara - blade of grass (darbha)

Sara - arrow

samaraikasoora - warrior nonpareil

saradhimadavidaara - destroyer of samudra's pride/arrogance

Meaning: Rama, the destroyer of samudra's arrogance, you're like no other warrior the world knows. No other warrior can use a blade of grass as an arrow.

2) suraripubala manu toola|girula kanala samamau Sree Rama

i) sura-ripu-balamu + anu = sura-ripu-bala manu.

sura are gods

ripu is an enemy, so a suraripu is a raakshasa.

balamu is strength, anu is named

ii) toola-girulaku + anala = toola-girula-kanala (ukaarasandhi! ఉకారసంధి)

toola is cotton

girulu are mountains. girulaku is 'for mountains'

anala is fire

samamau is equivalence

Meaning: If the strength of demons is a mountain, when faced by your ferocious valor that is akin to fiery fire , it is like a cotton mountain.

3) tolijEsina paapavanakuThaara

toli is previously

cEsina is done

paapavana is sins comparable to a forest

kuThaara is an axe. A point to note is that kuThaara here is not a word by itself but relies on the earlier phrase 'paapavana'.

Meaning: If our sins were a forest, you'd be a hatchet. (Note: After kuThaara there should be small pause or break, it should not be sung as kuThaaramaa. As my dear friend Raaghava pointed out to me, that would be equivalent to choosing neutral gender similie for masculine gender. Secondly, it also leaves the next sentence in the song incomplete.)

4) maa|kalanaina sEyagalEni,
baluvilunu virici velasina Sree Raghu|kulavara brOvumu

maa kalanaina is even in our dreams

sEyagalEni is impossible

balu+vilunu is a huge bow (whcih is Siva-dhanussu)

virici is break

velasina is born

Sree Raghu+kula+vara is the exemplary one in Raghu's lineage

Meaning: Rama, the finest in Raghu's vamsa, you did something mere mortals cannot even begin to dream doing, you broke Siva's famed bow.

This kRti as with many others composed by The Great Saint has the familiar word play. A few to note are

1) Usage of Sara twice in the first line with different connotations

2) Usage of praasa - matching consonants in a pair of lines

SaraSara and Saradhi in the first line

suraripu and girulaku in the second line

toli and kala in the first line of caraNam

bala and kula in the second line of caraNam

Above all, this is a great kRti that pulls the listener into its inherent rhythm right from the start.

Nightie, Nightgown

2011-10-15T21:42:00.001-07:00

క. నక్తీ రేపావడ రే
నక్తకము శయనదుకూల నక్తాంబరముల్
యుక్తప్రయోగమం దుప
యుక్త పదములు నయిటియను హూణనుడుగుకున్

నక్తీ, రేపావడ (రాతిరి ధరియించనగు పావడ), రేనక్తకము (రాతిరి ధరియించనగు వస్త్రము), శయనదుకూలము (నిదురించునపుడు ధరియించనగు వస్త్రము), నక్తాంబరము (రాతిరి ధరియించనగు వస్త్రము) ఇత్యాదులు నైటి యను ఆంగ్ల నుడువునకు సరిపోవునట్లు ఉపయోగించవచ్చును.

Eraser

2011-10-15T21:41:00.001-07:00

క. చెఱిపెన తుడిపెన లిఖితా
క్షరక్షరము స్ఖలితహరము సంస్కృతిసాయం
కరమని రబ్బరని చెలగు
ఎరేజరును తెలుగున తగ నెఱుగదగు నిలన్

రబ్బరని కూడా అనబడు ఎ(ఇ)రేజరుని చెఱిపెన, తుడిపెన, లిఖితాక్షరక్షరము (వ్రాసిన అక్షరములను చెఱపివేసేది), స్ఖలితహరము (తప్పులను తుడిపివేసేది), సంస్కృతిసాయంకరము (లిఖిత వస్తువున సవరించుటలో సహాయపడునది) అని తెలుగున తెలియజేయవచ్చు.

Install

2011-10-15T21:40:00.000-07:00

క. ఇరవుగొలుపు స్థాపింపును

స్థిరపఱపును తిరముజేయు తిరమిడు యంత్రాం

తరపు జొనుపంచును వ్యవ

హరింప చెల్లును తెలుగున నాంగ్లేస్టాలున్

ఇరవుగొలుపు (ఇరవుగొల్పు), స్థాపింపు (స్థాపించు), స్థిరపఱచు, తిరముజేయు, తిరమిడు, యంత్రాంతరపుజొనుపు (యంత్రాంతరాళపు జొనుపు) అని ఇన్స్టాలను ఆంగ్లపదమును తెలుగున వ్యవహరించ వచ్చు. ఇక్కడ అంగ్ల, ఇన్ట్సాల్ పదాలకు గుణసంధి కుదుర్చుట యుక్తమని అనిపించినది :-)

Penthouse

2011-10-15T21:39:00.000-07:00

తే. పంచపాళి తాళ్వారము మించు యంక
ణంబు సింహాకణంబును నయముగ సరి
పోవు నున్నతంతస్తుల ఠీవియిండ్ల
కున్ వెలయి పెంటుహౌజులకున్ తెలుగున

పంచపాళి, తాళ్వారము, మించంకణము (మించు అంకణము), సింహాకణము , ఉన్నతంతస్తు ఇల్లు (లేక ఉత్కృష్టాంకణము) ఇత్యాదులు పెంట్ హౌజునకు తెలుగుపదములై సరిపోవును.

Office, workplace

2011-10-15T21:38:00.000-07:00

క. పనితా వని కొలు వని కా
ర్యనిలయము కచేరి యనియు నరయగ బత్తెం
పునెల వని జీతతానమ
ని నుడువ నాఫీసు జెల్లు నిక్కము తెనుగున్

పనితావు, కొలువు, కార్యనిలయము (కార్యాలయము), కచేరి (కచ్చేరి - సంగీతపరమైన మఱొక అర్థముకూడా ఉన్నది), బత్తెంపునెలవు (భత్యము, బత్తెము దొరకు నెలవు), జీతతానము (జీతమిచ్చు చోటు) ఇత్యాదులుగా ఆఫీసును (వర్కప్లేసును) తెలుగున చెప్పిన చెల్లును.

Biscuits and Chocolates

2011-10-15T21:37:00.000-07:00

క. బిక్కీలని బిస్కెటులను
చిక్కీలని చాక్లెటులను సీమయు కోకో
చక్కెర పాకంబనియున్
చక్కగ నుడువంగ నొప్పు చక్కని తెనుగున్

క. బీక్కీలని బిస్కతులని
చక్కెరచెక్కలును తీపిచక్కిలము లనీ
చెక్కలని పిండితీ పని
చక్కగ నుడువంగ నొప్పు చక్కని తెనుగున్

బిస్కెటులను బిక్కీలని (చిక్కీని పోలిన ఆంగ్లసమము), చక్కెరచెక్కలు, తీపిచెక్కలు, తీపిచక్కిలాలు, పిండితీపులు అని పిలువవచ్చు.

చాక్లెటును చిక్కీ, సీమపాకము, కోకోపాకము, చక్కెరపాకము అని పిలవవచ్చు. (చిక్కీ ఈపాటికే మన నోళ్ళలో నాని యున్నది కాబట్టి పదపరిధిని కాస్త విస్తరించి తీయగా చాక్లెటులకు కూడా వాడుకోవచ్చు.)

Escalator

2011-10-15T21:35:00.000-07:00

క. మరయును జంత్రఁపు మెట్టులు
చరసోపానములు కదులు చక్కెక్కుడులున్
దొర లేటవంపు టెత్తెన
లెఱుఁగజను పరిపరివిధము లెస్కలెటరమున్

మరమెట్లు, జంత్రపు మెట్లు (యంత్రపు మెట్లు), చరసోపానములు, కదులు చక్కెక్కుడులు (లేక కదులెక్కుడులు), దొరలు యేటవాలు ఎత్తెన - ఇలా ఎన్నో విధాలుగా ఎక్కలేటరును గుర్తుపట్టవచ్చు.

నాయికా నాయకులు

2011-10-15T04:01:00.000-07:00

In our poetic tradition, the following types of heroine were identified

Three types (trividha naayika)

1) swakeeya (స్వకీయ): one's own

2) parakeeya (పరకీయ): someone else's

3) saadhaaraNa (సాధారణ): ordinary

and then there are further eight types (ashTavidha naayika)

1) swaadheenapatika (స్వాధీనపతిక): one whose husband is subservient to her

2) vaasakasajjika (వాసకసజ్జిక): one who is awaiting her lover, and so has decorated the bedroom and also also herself

3) virahothkanThita (విరహోత్కంఠిత): one who is eagerly waiting for her lover (with viraham)

4) vipralabdha (విప్రలబ్ధ): one who cannot find her lover at the agreed spot and feels cheated and very sad

5) khandita (ఖండిత): one who is angry finding out that her lover has visited another lady before he came to her

6) kalahaantarita (కలహాంతరిత): one who has left her lover in a fit of anger, but is pining for him now

7) proshitabhartruka (ప్రోషితభర్తృక): one whose lover is away in distant countries

8) abhisaarika (అభిసారిక): one who is going to an assigned meeting spot for her lover. Abhisaarika reminds me of vasantasena walking in heavy rain towards a garden to meet chaarudatta in mrichchakaTika

Then there are 4 types of Saadharana (ordinary) Nayakaas

1) dheerodaatta (ధీరోదాత్తుడు): Rama

2) dheerodhdhata (ధీరోధ్ధతుడు): example is Bheema from Mahabharatha

3) dheeralalita (ధీరలలితుఁడు): udayana from swapnavaasavadattam

4) dheerasaanta (ధీరశాంతుఁడు): chaarudatta from mrichchakaTikam

There are 4 types of Sringaara Naayakaas

1) anukoola (అనుకూలుడు): you can say his wife is 'swaadheenapatika'

2) dakshina (దక్షిణ): like Lord Krishna, who takes care of many naayikaas very well

3) dRishTa (దృష్ట): a hardy person

4) SaTha (శఠ): a mediocre person

Sir William Jones's mistake

2011-09-06T06:10:00.000-07:00

మ. మన పూర్వీకుల వైభవంబు ధృతి సమ్మానాస్పదంబై మహిన్
మనుటల్ గ్రంథితమయ్యె, సంస్కృత పురాణంబుల్ మహోద్దండులౌ
ఘనవిద్వాంసులనీడ తెల్సికొని తత్గాథాత్మ లక్రైస్తవం
బనికల్లల్ సృజియించినట్టి దురితుల్ పాపాత్ము లాంగ్లేయులే

(తాత్పర్యము - మన పూర్వీకులు వైభవము, ధైర్యసాహసాలు, ఆదర్శప్రాయమైన వారి జీవితగాథలు పురాణాలలో గ్రంథస్థము చేయబడ్డవి. అట్టి పురాణ రహస్యాలు గొప్పవిద్వాంసుల వద్ద నేర్చుకొని, బైబిలు కథను చిన్నబుచ్చు ఆ గాథలను ఆకళింపుచేసుకొను శక్తిలేక, పురాణములను తూలనాడి, వాటి స్థానములో వట్టి బూటకపు చరిత్రను వ్రాసిపోయిన పాపాత్ములు అంగ్లేయులు)

బైబిలుకి సరిపడేటట్టు మన పురాణాంశాలను కుదించి భారతీయ చరిత్రను గందరగోళము చేసినవారిలో ప్రప్రథముడు సర్ విలియమ్ జోన్సు. కోట వెంకటాచలము గారి పుస్తకాలు చదివితే ఆంగ్లేయుల తప్పిదాలు తెలుస్తాయి. అ తప్పలు తెలుసుకోవలసిన అవసరము ప్రతి భారతీయునికీ ఉన్నది.

Andriod OS

2011-09-05T16:49:00.000-07:00

ఉ. బాగుగ బాగుబాగని సెబాసని మెచ్చుచు దేవులాటకున్
వేగుకు సాంఘికాల్లికకు వెఱ్ఱిగ వాడిన భారతీయులన్
యే గతిలేని వారలని యెంచినదా వ్యతిరేకరూపమై
గూగులు భారతీఖతుల కూర్పక యాండ్రయిడోయసందునన్

నిన్ననే యాండ్రాయిడులో భారతీయ ఖతులకు సహకారము లేదని తెలిసింది. ఈ విషయంలో ఆపిలువాడిది పైచేయే, ఐఓఎస్ లో తెలుగు అక్షరాలు ఎంత ముద్దుగా కనిపిస్తాయో..

చరిత్రోత్సాహకులకు కరదీపిక

2011-09-03T07:04:00.000-07:00

భారతీయ ఇతిహాసమును గూర్చి తెలుసుకోవలెనన్న జిజ్ఞాస కలిగిన ప్రతియొక్కరూ ముందుగ చదువవలసిన పొత్తములు కోట వెంకటా చలము గారివి.

తే. పలు పురాణములు మథించి భారతీయ
కలిశక నృపతులచరితము లిఖియించి
మన్ననలు బడసిన తెలుగన్న కోట
వేంకటాచలుని నుతింతు వేయినోళ్ళ

http://www.scribd.com/doc/63837079/The-Plot-in-Indian-Chronology

అమ్మ చేతి మిఠాయి

2011-08-15T06:14:00.000-07:00

ఉ. డస్సిన దేవతల్ తొలుత ఠావులు దప్పిన వారలయ్యు తే
జస్సు సుధారసంబులు రసాగ్రము లంటిన పొందినట్లు నే
నుస్సురుమంచు కొల్వు డిగి ఓపికలేమిడివాఁడి యుండ తా
లెస్సగ పెట్టె నమ్మ చిగిరించితి మైసురుపాకు ముక్కకున్

అధికారి కోపము

2011-07-17T00:24:00.001-07:00

ఉ. నాయకు డప్పుడప్పుడు తనంతట తానుగ రోషతాపకో
పాయుతుడై గుదగ్గిలు టపాసయి ప్రేలుటజూచినంత నథ
స్స్థాయులు దిద్దుకొందు రతితత్తరపాటున వర్తనంబులన్
చేయని తప్పులందఱికి చేసినవట్టులదోచు భీతితోన్

నాయకుడప్పుడప్పుడు - అధికారములోన ఉన్నవాడు కొన్నివేళలలో,
a leader at times
తనంతట తానుగ - ఏ కారణములేక,
for no reason and on his own volition
రోషతాపకోప + అయుతుడై - చిరాకు వేడిమి వల్ల జనించే కోపముతో,
gets angry and irritated
గుదగ్గిలు టపాసయి - ముడ్డిక్రింద అగ్గిరగిలిన టపాకాయలాగ,
like a bomb with its fuse lit on the backside
ప్రేలుటజూచినంత - పేలడం చూచిన తోడనే,
seeing him shout (literally, blasting out)
అథః +స్థాయులు - అతని క్రింద పనిచేసే వాళ్ళు (క్రింది స్థానాలలో ఉండే వాళ్ళు),
the subordinates
దిద్దుకొందురు - సరి చేసుకుంటారు,
rectify
అతితత్తరపాటుల - తికమకపడుచూ,
in confusion
వర్తనంబులన్ - తమ ప్రవర్తనను,
their behavior
చేయని తప్పులందఱికి - తాము చేయని తప్పులు కూడా అందఱికీ,
the mistakes uncommitted by any and all
చేసినవట్టుల - చేసామేమో అనే అనుమానము,
seem like committed to each
తోచు భీతితోన్ - కలిగించే భయము వలన,
due to fear

A leader who is inexplicably angry and blasts his subordinates, will see them rectify their behavior in confusion as they fearfully search for faults in their own conduct. (Thanks to author Tom Wolfe)

హారీ పోటరు గురితప్పింది

2011-07-15T06:56:00.000-07:00

తే. పోట రభిమాని గాను నే పూర్వమెపుడు
కాని కడపొత్తమున స్నేపుకథకు కన్ను
చెమఱె నట్టి బాధ జనియింపమి చరమపు
చిత్రము గురితప్పినదని చెప్పదగును

Never been a Potter fan, but Snape's story in the last installment got me. The final movie fails on that count, so I count it a failure.

నగుమోము గనలేని - nagumOmu ganalEni

2011-07-10T00:50:00.000-07:00

nagumOmu ganalEni is an immensely popular kRti composed by SrI tyAgarAja swami in abheri rAgam beseeching his beloved Rama to show his smiling countenance.

He sings thus;

O Raghuvara Sri Rama, can you not save me from my pitiable state of not having seen your smiling countenance?

O The One that lifted govarthanagiri, do not your near and dear ones tell you the right thing to do? Even if they do not – can you not save me from my pitiable state of not having seen your smiling countenance?

Did garutmanta not make haste after hearing your command? Or did he say that the skies are too far away from the earth? O lord of the worlds, if you forsake me who can I turn to? I cannot bear the thought that you are vexed with me; can you not save me from my pitiable state of not having seen your smiling countenance?

In his kRtis Tyagaraja uses epithets of Lord Vishnu for Rama. That explains why he calls Rama, naga-rAja-dhara, an epithet Lord Krishna earned after lifting govarthanagiri. Here he also employs another technique of asking rhetorical questions to underscore his amazement that The God has not yet shown himself.

The first one is whether his retinue, the near and dear ones do not guide him the right way. Everyone knows that the Lord does not require any help much less guidance from his family when helping his bhaktakoTi. The second one is whether garutmanta does not abide by his master’s bidding and complains that the earth is too far from the Lord’s abode. gartumanta can neither go against his master’s wishes nor can his supremely potent strength find the distance between skies and earth non-negotiable. The point in the above questions is to bring across tyagaraya’s wonderment that Lord Rama has not yet manifested himself.

The beauty of the kRti is further enhanced by the praasa employed. In Telugu prosody, antyaanupraasa (literally rhyme-at-the-end) is just one of the many ways to add beauty to verses. In this case you will notice that the second letter of the first word in each line is ‘ga’ or its variant and that adds lyrical beauty to the rendition. The words are nagu, naga, ogi, khaga, gaganamu, jagamu, vaga.

Here is the complete sahityam with meanings for the phrases that make up the kRti.

పల్లవి pallavi

నగుమోము గనలేని నా జాలి తెలిసి, నను బ్రోవగరాదా శ్రీరఘువర నీ !!నగు !!
nagumOmu ganalEni naa jaali telisI, nanu brOvagaraadaa SrIraghuvara nI !!nagu!!

మొదటి చరణము - charaNam 1

నగరాజధర నీదు వరివారులెల్ల,
nagarAjadhara nIdu parivArulella

ఒగి బోధన జేసే వారలు గారే అటులుండుదురేని !!నగు !!
ogi bOdhana jEsE vAralu gArE aTuluMDudurEni !!nagu!!

రెండవ చరణము - charaNam 2

ఖగరాజు నీయానతి వినివేగ చనలేదో
khagarAju nIyaanati vinivEga canalEdO

గగనానికి ఇలకు బహుదూరం బనినాడో
gaganAniki ilaku bahudUrambaninADO

జగమేలే పరమాత్మ ఎవరితో మొరలిడుదు

jagamElE paramAtma evaritO moraliDudu

వగజూపకు తాళను నన్నేలుకోరా త్యాగరాజనుత నీ !!నగు !!

vagajUpaku tALanu nannElukOrA tyAgarAyanuta nI !!nagu!!

pallavi

నగుమోము - nagumOmu – smiling countenance

గనలేని / కనలేని - ganalEni / kanalEni - unable to see

నా జాలి తెలిసి - nA jAli telisi - knowing my pitiable state

నను బ్రోవగరాదా - nanu brOvagarAdA - can you not save me?

శ్రీరఘువర - O, raghuvara rAmA

charaNam 1

నగరాజధర - nagarAjadhara - one who has lifted the king of mountains (govarthanagiri)

నీదు వరివారులెల్ల - nIdu parivArulella - your near and dear ones
ఒగి - ogi - duly

బోధన జేసే వారలు గారే - bOdhana cEsE vAralu gArE - don’t they tell you the right thing to do

అటులుండుదురేని - aTuluMDudurEni - even if they do not

charaNam 2

ఖగరాజు - khagarAju - lord of birds, garutmanta

నీయానతి - nI yAnati - your command

విని - vini - hearing

వేగ చనలేదో - vEga canalEdO - didn’t come speedily
గగనానికి - gaganAniki - from the sky

ఇలకు - ilaku - to the earth

బహుదూరం బనినాడో -bahudUraMbaninADO - said it is too far
జగమేలే - jagamElE - who lords over the world

పరమాత్మ - paramAtma - The supreme being

ఎవరితో మొరలిడుదు - evaritO moraliDudu - who should I complain to?
వగజూపకు - vagajUpaku - please do not be vexed with me

తాళను - tALanu - I cannot bear it

నన్నేలుకోరా - nannElukOrA - please save me

త్యాగరాజనుత - tyAgarAjanuta - The One praised by tyAgarAja

Google plus

2011-07-06T06:06:00.001-07:00

అల్లిక నెలవుగ పటుతరాధిపత్య
మును నెలకొలుపుకొను నెపమున సలిపె ప
లు జతనములొగి మున్ గూగులు ఫలదంబు
గాని వేవుబజ్జార్కుటుగా, నిలుచునొ
లేదొ స్నేహవలయముల జాదుకొన్న
కూడికగ ప్రజకెదుట తానూడిపడగ

నగుమోము గనలేని నా జాలి

2011-06-26T01:32:00.000-07:00

తే. త్యాగరాయకృతాభేరి రాగకీర్త
నమును మును పల్వురాలాపనముల వింటి
తొల్లి విన్నవన్ని కుఱుచదోచె నేడు
భానుమతి ప్రతిభాపాటవంబు ముందు

అలవైకుంఠపురంబులో (శ్రవ్యకము)

2011-06-24T21:00:00.000-07:00

అల వైకుంఠపురంబులో నగరిలో నా మూలసౌధంబు దా
పల మందారవనాంతరామృతసరః ప్రాంతేందు కాంతోపలో
త్పల పర్యంక రమావినోదియగు నాపన్నప్రసన్నుండు వి
హ్వల నాగేంద్రము పాహిపాహియనఁ గుయ్యాలించి సంరంభి యై

సిరికిం జెప్పడు శంఖచక్ర యుగముం జేదోయి సంధింపఁడే
పరివారంబును జీరఁ డభ్రకపతిం బన్నింపఁ డాకర్ణికాం
తర ధమ్మిల్లముఁ జక్కనొత్తఁడు వివాద ప్రోధ్ధిత శ్రీ కుచో
పరి చేలాంచలమైన వీడడు గజప్రాణావనోత్సాహియై

గొంతెమ్మ కోర్కెలు

2011-05-27T23:01:00.000-07:00

ఉ. సత్పురుషుండు కావలె, కుశాగ్రమతిన్ చెలువొందు విజ్ఞుడే
తత్పరిపక్వ భాతి సహితామిత భూతి గడించి, పొందు మ
చ్చిత్పరిపూర్ణ ప్రేమము విచిత్ర చమత్కృత కృత్య పూర్ణుడై,
మత్పతియై తరించు నరమాన్యుడు క్ష్మాసురుడై జనించుచో

తాత్పర్యము. నాకు మంచి స్వభావము గల మగవాడు కావలెను. పదునైన బుధ్ధిబలము గలిగి, యట్టి పరపక్వ విజ్ఙతకు తోడుగా అమితములౌ సంపదలు గడించిన వాడైయుండవలెను. చతుర సరసుడై యుండిన వాడు, ఇతరుల గౌరవమునందిన వాడు, బ్రాహ్మణుడై పుట్టిన యెడల, నా యొక్క ప్రేమకు పాత్రుడై, నా పతియై తరియించు గాక.

తే. భరతఖండంబు పరదేశవాంఛ వీడి
శీతలావరణంబుల జీరలాడి
ఘర్మకణధారలోడ్చక కష్టమూని
పచ్చపత్రము గెలిచిన వాడె వలయు

తా. భారతదేశమును వీడి శీతల ప్రదేశాలలో తన గృహము నేర్పఱచుకొని చెమట లోడ్చు టక్కరలేని కష్టముల భరించి పచ్చపత్రము (గ్రీన్కార్డు) సాధించినవాడు కావలెను.

కం. సత్యవచో తేజమునన్
సత్య హరిశ్చంద్రుని సరిసామ్యతవలయున్
నిత్య నెల జవ్వని వనుచు
ప్రత్యహమున్నను పొగడు నిబధ్ధత నందున్

తా. అనుదినము నా అందచందములను పొగడుటలో సత్యహరశ్చంద్రుని పోలిన సత్యవ్రతుడు కావలెను.

సీ. దాక్షిణ్య నాయకత్వంబున కృష్ణుడె
కావలయు నెఱసఖ్యత నెఱపుచు
నా యొక తోడనె, పాయక నాతోడు
నిలువంగ వలె నయోనిజ నిజసఖుని
వలె తలిదండ్రుల పల్కుల వమ్ముజే
సిన గాని నా యానతిని వలదన
క, నరసింహుని పోలికన్నుండియును నాత్మ
గేహమున బిడాలదేహు మాడ్కి

ఆ. నణిగి మణిగి యుండి యడుగులకు మడుగు
లొత్త వలయు నది మహత్తర మను
భావమున, నల కలజనావనుడెదురైన
వరుని జేతు వేచి వత్సరంబు.

తా. కృష్ణుని పోలిన సరసుడు, పల్కాంతలను సమముగా చూచుకొను నేర్పరితనము కలవాడయ్యు నా యెడనే ప్రేమకలిగిన వాడై యుండవలెను. సీతను వీడని రాముని వలె యుండి, తలిదండ్రుల నైన యెదిరించవచ్చుగాని నా యాన మీఱరాదు. పరజనులకు నరసింహుని వలె అగుపించవలె గాని, నా ముంగిట పిల్లివలె వ్యవహరించ వలెను. అట్టి గొప్పవా డెదురైనచో వానిని యొక సంవత్సరము వేచి చూడుమని, ఆవల పెండ్లయాడుదును.

అదండీ సంగతి.

పెళ్ళి కుమార్తెలకు నచ్చు వరు డెటువంటి వాడై యుండవలెనో కనుగొనుటకు నేటి అంతర్జాల పెళ్ళిపేరమ్మగూళ్ళు చూచిన తెలియును. అధిక సందర్భములలో పెళ్ళి కాని వారికి కళ్ళు తిరగడము, పెళ్ళైనవారికి కడుపుబ్బ నవ్వు రావడము తథ్యము. మీ కొఱకై ఒక మచ్చుతునక ఇదిగో...

(సందీప్ గారి టపా నుండి తీసుకున్నది)

(From a telugumatrimony profile:)
I want to look for a person who is really
- more than caring, affectionate, honest, disciplined, respectful
- who value for people and a responsible person.
- Not the least to mention should be settled abroad,
- have work permit
- fair and handsome
- may be willing to wait for an year so that we can get some time to discuss things
- Should be jovial, fun-loving
- love travelling, straight forward, friendly, traditional, trendy
- a perfect "man"
- belonging to VV - VAIDIKI family only.
- Note: I dont prefer to have an age gap of >3 years.

Thanks

పరిహాసమా?

2011-04-21T05:06:00.000-07:00

ఆదిదంపతులకు మోదంబు కలిగింప
పాదపూజజేయు పారవశ్యు
మందగమను నాగమనమును గని నగు
చందమామ గన నసహ్యమయ్యె

ఐక్య రాజ్య సమితి

2011-04-20T05:30:00.000-07:00

భూమినాక్రమించి పోరుకు తెగియించు
దిష్టి కళ్ళ పొరుగు దేశములను
చెనకి గెలువవలెను స్నేహముతో గాదు
జవహరు డిది తెలియ జాల కైక్య
రాజ్య సమితి కడకు రయ్యంచు బోయెను
నోటి దనుక వచ్చి దాటిబోయె
చేతికంద వచ్చి చేజాఱి బోయె కా
శ్మీరు పురవరంబు దూరమాయె
నైక్య రాజ్య సమితి కధికార మీయగా
పిట్ట పిట్ట పోరు పిల్లి దీర్చె

సమితింజయు డసదృశ పవనగతిన్

2011-04-19T06:35:00.000-07:00

పుంజిగొని ముందుకుంజని
భంజితులై జనె నసురుల బలగంబులు ప్రా
భంజను రౌద్రాటొప ప్ర
భంజనమున జిక్కి సాలభంజికల బలెన్
అంత,
అంజన సూనుని రాబి
ల్చెన్ జాంబవతు పురిగొని సుషేణుడు సౌమి
త్రిన్ జీవితు జేయగ మృత
సంజీవని వేగ దెచ్చు సాయము జేయన్
అపుడు,
వెన్ జూడక సాగెన్ సమి
తింజయు డసదృశ పవనగతిన్ పెకలిచె న
ద్రిన్ జడియింప నసురులన్
సంజీవనిఁ దెచ్చి యిచ్చి చంపగ సాగెన్

అసహ్యము గాదె రసజ్ఞ కోటికిన్

2011-04-17T15:20:00.000-07:00

ఎదురుచూపుల ఆత్రము కూడా సహ్యము కానిదే..

గాత్రము రాగతాళముల,గాన విశేషమహత్తునన్ ,బృహ
న్మైత్రి ఘటిల్లు చెన్నపురమందు వసంత సభాస్థలుల్ మహ
చ్చైత్ర శోభలన్ గన, నసహ్యము గాదె రసజ్ఞ కోటికిన్
శ్రోత్ర రసాయనాగమము చూడ్కుల వత్తులు నిల్వరించుటల్

మగని మోసగించు మగువ సాధ్వి

2011-04-14T04:03:00.000-07:00

రిత్త నెయ్యమూని ప్రేమ మభినయించి
మగని మోసగించు మగువ సాధ్వి
యౌనె తత్ప్రవర్త నానువర్తనుడైన
నరుని సత్పురుషుడనంగ జనునె

శ్రీ రామ నవమి

2011-04-12T05:49:00.000-07:00

సత్యవాక్పరిపాలనన్, మనుజాళి హృత్కమలంబులన్
నిత్యనిర్మల కాంతిరేఖల నింపు సద్విలసత్కృపన్,
భృత్యుకోటి రహింపగన్ సదభీష్ట సిధ్ధులొసంగుటన్,
స్తుత్యమాన సమానులెవ్వరు సూర్యవంశ నృపోత్తమా

శ్రీ రామ నవమి మహోత్సవమున మీకు సకలశుభములు కలుగు గాక

నిద్ర బద్ధకము లొసంగు నీకు సిరులు

2011-04-09T18:28:00.000-07:00

నరుడు: హే భగవన్, ధన్యుణ్ణి. నీ పాదసన్నిధికి చేరు వఱకు భూలోకమున నిశ్చింతగ కాలము గడుపు రహస్యమును తెలియజేయుము తండ్రీ

(దేవ దేవా చరణ సన్నిధి నను జేర్చు, వరకు పాపపంకిల భువి వాసమెట్లు)

భగవంతుడు: ఓ వ్యాయామశాల స్థాపించవోయ్ నరుడా, కావలసినంత ధనమబ్బి, చీకూ చింతా లేని బ్రతుకు నీ స్వంతమగును.

(సరవి స్థాపింప వ్యాయామశాల యొకటి, ఒదవు సౌఖ్యముల్ ధనము నీకు ధరయందు )

నరుడు: (ప్రశ్నార్థక ముఖంతో అవాక్కై) ????

భగవంతుడు: (నరుడి తెల్లముఖాన్ని తేట తెల్లము చేయడానికి తేటగీతిలో)
కలియుగ నరులు భోజ్యపూజ్యు లుదర పరి
పోషకులు స్థూల కాయత్వ మొంది కుందు
చుండ పల్ జిమ్ము లుద్భవించు మనుజాళి
నిద్ర బధ్ధకము లొసంగు నీకు సిరులు

నరుడు మర్మము తెలుసుకుని వేగిరమే జిమ్మోనరుడయ్యెను.

(జిమ్ము: gym)

ఖరనామ సంవత్సర శుభాకాంక్షలు

2011-04-04T05:47:00.000-07:00

అడలుగొలుపు బరువు మోయునపుడు పిల్ల

వాడు నిందజెందగ తిట్ట వలసి నపుడు,

క్రొత్తవత్సర దీవెనల్ గూర్చు నపుడు,

ఖరము తెలుగుల కుపయోగకరము గనుము

ఖరనామ వత్సరము మీలో నవ్వులు నింపాలని ఆశిస్తూ, శుభాకాంక్షలు.

రాతికి నాతిపైన ననురాగము పుట్టుట నైజమే గదా

2011-04-01T22:27:00.000-07:00

దూతగ బంపె భూసురుని దోకొనిపోవ ప్రియోక్తలేఖనం
బే తడవాటు నోపని మృగేక్షణ చేకొనరార మాధవా
భీతిలియున్నగోమలిని వేగ విదర్భ యనంగ నమ్మురా
రాతికి నాతిపైన ననురాగము పుట్టుట నైజమే గదా

శాపగ్రస్త మండూకము

2010-11-06T04:32:00.000-07:00

పొద్దులో ప్రచురితమైన నా తొలి పద్యకథ క్రింది లంకెలో చూడండి

http://www.poddu.net/?q=node/749

సూవృతోక్తి ౧

2010-07-26T05:26:00.000-07:00

ఆ. రాజకీయ మందు రాచపదవు లందు
విజ్ఞు డున్న చోటె నజ్ఞు డుండు
మేటి సంస్థలందు మేరు స్థానములందు
విజ్ఞు డెదుగు చోట నజ్ఞు డుబ్బు

ప్రేరణ:
౧. Some people grow, other people swell. You'd better figure out who you are
- John Weinberg, Senior partner and Chairman, Goldman Sachs, 1976-1990
Goodbye Gordon Gecko పుస్తకము నుండి సంగ్రహించినది
౨. In Washington some men grow, others merely swell
- Woodrow Wilson, American president, 1913-1921
Anatomy of a murder పుస్తకము నుండి సంగ్రహించినది

కృష్ణుని శపథములు

2010-07-19T09:00:00.000-07:00

శ్రీకృష్ణుణి కృధ్ధునిఁ జేసి ప్రాణముల మీదికిఁ దెచ్చుకున్న గంధర్వరాజు గయుడు. మణిపురంబనే రాజ్యము నేలుచు పరమేష్ఠి దర్శనాభిలాషియై విమానయానముఁ జేయు సమయము నొకమాఱు, ఆతని (తమ్మ) నిష్ఠ్యూతి కృష్ణుని అర్ఘ్యాంజలి జలములో పడుతుంది. కోప వివశుఁడై గోపనందనుడు గయ శిర:ఖండన మొనర్చెదనని శపథము చేస్తాడు. ఆ ఘోర వార్త తెలుసుకొని గయుడు భయకంపితుఁడై బ్రహ్మ రుద్రాదులను రక్షింపుమని నిరర్థకముగ వేడి, రక్షింపు నాథుడుఁ గనబడమి నారదుని ఆజ్ఞమేరకు అతఁడు అర్జునుని శరణు వేడడము తత్పరిణామములు. కృష్ణార్జున యుధ్ధమునకు రంగము సంసిధ్ధ పఱచిన ఘనత గయునిది. గయుడు శ్రీకృష్ణుని చక్రఘాతము నుండి ఎవ్విధి తప్పించుకొనెనో చిలకమర్తివారు నూఱేండ్లకుఁ బూర్వము ఇరవదిరెండేడ్ల చిఱుతఁబ్రాయమున రచిచిన గయోపాఖ్యానము చదివి తెలుసుకొనవలసినదే.

ఈ వ్యాసములో మూడు పద్యములు పొందుపఱచాను.

౧. కృష్ణార్జునయుధ్ధము

మొదటిది, కృష్ణార్జునయుధ్ధమను చిత్రరాజము లోనిది. సుభద్రను వివాహ మాడు నిమిత్తము అర్జునుడు త్రిదిండి స్వామి వేషము వేయడం చిత్రములో మొదటి ఘట్టము. కథకులు దానికి ముందు పారిజాతాపహరణ కథను చూచాయగా (నంది తిమ్మన యొక్క ప్రసిధ్ధ నను భవదీయ దాసుని పద్యముతో సహా) లాఘవంగా చొప్పించారు. అర్జునుని స్వామి వేషమంటే చేమకూర వేంకటకవి కృత విజయవిలాసములోని తృతీయాశ్వాస ఘట్టమని అందరికీ గుర్తు ఉండే ఉంటుంది. చిత్రములో ప్రవేశపెట్టిన స్వామి పేరు సజిభీ ధఫపా శ్వేకి స్వామి, శిష్యుని వలె వచ్చిన అర్జునుని వేడుక చెలికాడు పార్థుని నామముల ఆది అక్షరాలతో కుదిర్చిన విచిత్రాభిధానమది. అర్జునుడు త్రిదిండి వేషమే వేయవలసిన అవసరమేది అని అనుమానిస్తే చేమకూర కవి సుభద్ర చెలికత్తెల ద్వారా ఇచ్చిన కారణ మిదిగో. వేఱు స్వాములైతే గుండు గీసుకొని రావసి వచ్చేది.

క. వాసవి త్రదిండి వేసము, వేసి గదా మేలు సేసే వెస, జన్నిదమే
వేసికొనవచ్చు నీసిగ, వేసికొనం గూడదండు వేసము వేయన్

గుండు చేసుకొని సుభద్రను ప్రేమలో పడవేయడం కిరీటికి సాధ్యమో కాదో మన మెఱుగము గానీ, కష్టతరమని ఆతడు తలఁబోసి యుండవచ్చు. ఈ విషయములో నేటి యువకులు అర్జునినితో తప్పక ఏకీభవిస్తారు.
కృష్ణార్జునుల యుధ్ధ సంభారాలు మొదలయినప్పటి నుండి వారి నడుమ నలిగిపోయింది సుభద్ర - చిలకమర్తి వారి నాటికలో ఆమె పాత్ర ఎన్నో గొప్ప పద్యాలు ప్రేరేపించింది. అందువల్ల చిత్రంలో ఆమెకు ప్రాముఖ్యత నివ్వడం సబబే.

సరే, ఇక కృష్ణుని శపథపు పద్యాల వైపు దృష్టి సారిస్తే...

సందర్భము సుపరిచితమే. ఉదయభానుని పూజకై వచ్చిన కృష్ణుని కోపావేశుని చేసిన గయుడు. ఆ సందర్భములో ఘంటసాల వెలువడిన శపథమిదిగో.

మ. ధరణీ గర్భము దూరుగాక వడి పాతాళంబునన్ జేరుగా
క రహస్యంబున దిగ్గజేంద్రముల వెన్కన్ దాగునే గాక ఆ
హరబ్రహ్మాదులె వాని రక్షణకుఁ దోడై వత్తురే గాక ము
ష్కర గంధర్వు శిరంబుఁ ద్రుంచెద మహోగ్రకౄర చక్రాకృతిన్

౨. గయోపాఖ్యానము

రెండవది గయోపాఖ్యానమను నాటకములో కృష్ణ శపథము. స్థూలముగా ఆ నాటక కథను పైన చెప్పుకున్నాము కదా. ఇక శ్రీకృష్ణుని శపథమిది.

చ. జలనిధు లింకుగాక, కులశైలము నేడును గ్రుంకుగాక యా
జ్వలనుఁడ వేఁడిమిన్ విడిచి చల్లదనంబు దాల్చుఁగాక, యీ
జలజ హితుండు పశ్చిమ దిశన్ జనియించెడుఁ గాక, యింక నా
ఖలు గయు నుత్తమాంగమును ఖండనచేసేదఁ జక్రధారలన్

ఒకటి మత్తేభము, రెండవది చంపకమాల. ఒకదానికొకటి తీసిపోదు. రెంటిలో కృష్ణుని కోపము, ఎవ్వరు అడ్డువచ్చినను ఇక గయుని కాపాడు వారు ఉండరని, వాని శిరస్సును చక్రమున కెర చేసెదనను కృష్ణుని కఠోర శపథము తెలుస్తుంది.

ఇట్టి కఠోర శపథమునకు గురైన వారెవరు భయపడరు? గాలి సడి విని కూడ కృష్ణు చక్రము సమీపిస్తోందేమో అని భ్రమకు లోనయ్యి భయపడేవాడు గయుడు. చివరకు అతనికి నారదుని సూచనలే ప్రాణాపాయ విమోచనములై రక్షించాయి.

పై పద్యాలు చదివి ఉత్సాహితుఁడనై నేను వ్రాసిన శ్రీ కృష్ణ శపథమిదిగో.

శా. ఓరోరీ గయ, ధూర్త దుష్కర్మ మయా, ఉన్మత్త గంధర్వ రా
యా, రక్షింపను బ్రహ్మరుద్ర గణమే ఆయత్తమై నిల్వ నీ
ప్రారబ్ధంబును తప్పఁజేయగలరే, పాతాళమున్ నాకమున్
భూరిక్ష్మాతలమున్నెటన్ జనిన నిన్ పోకార్తుఁ జక్రాఘతిన్

లవకుశ పద్యాలు

2010-07-16T20:04:00.000-07:00

లవకుశ పద్యాలు అంటే లవకుశులు పాడినవి కావుఁగాని లవకుశ పేరుఁగల సచ్చిత్రరాజ నిక్షిప్త పద్యాలని నా భావన. నేను విన్నవీ, వింటూన్నవీ, నా మనస్సును హత్తుకున్నవీ ఈ పద్యరత్నాలు. పైగా, ఘంటసాల గారి అసదృశగాత్ర సుధారసాన్విత పద్యాధారస్వాదన నిరుపమాన భాగ్యమే కదా.

మ. నవరత్నోజ్జ్వల కాంతివంతమిది ధన్యంబైన సూర్యాన్వయో
ధ్భవ రాజన్యులు మున్నుదాల్చి గరిమన్ పాలించిరీ భూమి సం
స్తవనీయంబగు నీ కిరీటము శిరోధార్యంబు నీ కీయెడన్
భువి పాలింపు ప్రజాను రంజకముగా మోదంబుతో రాఘవా

(అన్వయము = వంశము)

తా. వశిష్ఠుడు రాముణ్ణి సంహాసనారూఢునిఁ జేసి పల్కిన వాక్కులివి. "నవరత్న ప్రభాజితమైన ఈ కిరీటము పూర్వము సూర్వవంశీయ రాజులు ధరించి రాజ్యాన్ని ఎంతో గొప్పగా పాలించారు. ఈ ఘనమైన కిరీటము నీవు ధరింపఁదగినది. ధరించి ఇధ్ధరను మోదముతో ప్రజామోదగా పాలింపవయ్యా రఘువంశీయుడా"

ఉ. ఏమహనీయ సాధ్వి జగదేక పవిత్రత బ్రహ్మ రుద్ర సు
త్రాములు హవ్యవాహనుడు ప్రస్తుతిఁ జేసిరొ అట్టి తల్లి సీ
తా మహిళాశిరోమణిని దారుణ కానలవీధి కంపగా
నీ మది ఎట్టులొప్పె ఎట నేర్చితివీ కఠినత్వ మగ్రజా

(సుత్రాముడు = ఇంద్రుడు, హవ్యవాహనుడు = అగ్ని)

రఘువంశ కీర్తిప్రతిష్ఠలకు కళంకముఁ దెచ్చు నపవాదు ప్రజలలో వ్యాప్తము కాకమున్నె రాజ్యపరిత్యజమో, కళత్రపరిత్యాగమో చేయవలనని సంకల్పించియున్నవాడు శ్రీరాముడు. పట్టముఁ గట్టించుకొనుటకు తమ్ములెవ్వరూ ముందుకు రారయ్యె, భార్యావియోగమే మార్గమయ్యె. సీతను భగీరథీ నదతీరము వద్ద విడిచిరమ్మని లక్ష్మణుఁ నాజ్ఞాపించెను. ఆ క్షణమున లక్ష్మణుని ఆక్రోశమే ఈ పద్యము

ఉ. ఇంతకుఁ బూనివచ్చి వచియింపక పోదునె తల్లి దు
శ్చింతులు దైత్యుచేఁబడిన సీతనుఁ గ్రమ్మఱ ఏలుచున్నవా
డెంత విమోహి రాముఁడని ఎగ్గులు వల్కిన నాలకించి భూ
కాంతుడు నిందఁజెంది నిను కానలలోపల డించి రమ్మనెన్

గర్భవతియైన సీతను, ఏమఱచియున్న అబలను అడవుల పాలుఁజేయు దుస్సహ కార్యము రామప్రియానుజుని పైబడినది. అడవిలో కీడు శంకించుచూ కారణమడిగిన సీతకు లక్ష్మణుని బదులు పద్యమిది. "ఇలాంటి ఘోరకృత్యము తలపెట్టి నిమిత్తము నీకు చెప్పకుండా ఉండగలనా? దురాలోచనా పరులైన రాక్షసుల వద్ద యుండిన సీతను తిరిగి స్వీకరించిని మోహితుడు రాముడను దుష్టనిందను విని, అపవాదు కలుగునని, అయోధ్యాధిపతి నిన్ను అడవులలో దించి రమ్మనెను"

చ. ప్రతిదినమేనుఁ దొల్దొలుత పాదములంటి నమస్కరించి నీ
అతులితమైన దీవనలనంది చరింతు తదీయ భాగ్యమే
గతియెడమాయె నింకెపుడుఁ గాంతు భవత్పదపద్మముల్ నమ
శ్శతములు సేతునమ్మ కడసారి గ్రహింపుము జానకీ సతీ

తా. "అనుదినము నీ పాదములకు దండము పెట్టుకుని నీ ఆశీస్సుల తీసుకొని వెడలు వాడను, ఇక అట్టి భాగ్యము నాకు దూరమవుతున్నది కావున, చివరి సారి శతనమస్కారములు స్వీకరించుమమ్మా, సీతమ్మా" అని బాధపడు లక్ష్మణుడు.
ఒక్క మాటు కిష్కింధకాండ గుర్తుతెచ్చుకోండి. ఆకాశము నుండి పూర్వము ఒక స్త్రీ పడవేసిన నగల మూటను రామసౌమిత్రుల వద్దకు తీసుకువస్తారు వానరులు. ఆ అబల సీతయై యుండవచ్చునని ఊహించిన రాముని మనస్సులో పెల్లుబికిన బాధవల్ల కన్నులు చెమర్చినాయి. నగలని చూడలేక, ప్రక్కనే ఉన్న లక్ష్మయ్య చేతఁబెట్టి గుర్తించమన్నాడు. నగలను పరికించి చూచి,
నాహం జానామి కేయూరే నాహం జానామి కుండలే
నూపురేత్వభి జానామి నిత్యమ్ పాదాభివందనాత్
అని బదులు చెప్పాడు ఆ సౌశీల్య గుణగరిష్ఠుడు. పై పద్యం వింటూంటే ఈ శ్లోకం గుర్తుకు రాదూ?

ఇంత జరిగినా, పరుషమైన వాక్యము నొక్కటైనా పలికిందా మన సీతమ్మ తల్లి? లేదే. అడవి క్రొత్తకాదు, పదమూడేళ్ళ పాటు వసించిన తలమే, కానీ ఈ మాటు ప్రాణేశ్వరు డండగా లేక అల్లల్లాడిపోయింది. అయినా, కల్లోలితి మానసియైనా, లక్ష్మణునితో తమ వారందఱి క్షేమము లడగగలిగిందంటే - తల్లి భూదేవి సహనసౌశీల్యమంతా అబ్బింది కదా అని అబ్బురపడవలసిందే.
ఒంటరియై, భీతచేతస్కురాలై, అలసి మూర్ఛిల్లిన సీతను చూచి భూమాత తట్టుకొనలేక పోయింది. రాముని మీద, ఆయోధ్యా పురవాసులపైన నిప్పులు చెండినది.

ఉ. రాజట రాజధర్మమట రాముడు గర్భిణియైన భార్య రు
ద్రాజ సురాసురల్ బొగడ అగ్ని పరీక్షకు నిల్చినట్టి వి
భ్రాజితఁ బుణ్యశీల నొక బాలిశు మాటకు వీడినా డయో
ధ్యాజననాథు డెంత కఠినాత్ముడొ నేను క్షమింపఁ జాల నా
రాజును రాజ్యమున్ ప్రజల, రండు ప్రతిక్రియఁ జేయ రుద్రులై

(బాలిశుడు: మూర్ఖుడు)

అయోధ్యా పురి ఆ కోపావేశానికి తట్టుకోలేక పోయింది. ఆ కష్టసమయంలో వారి కెవరు దిక్కు? సీతమ్మ తల్లి కాక మరెవ్వరు?

అదృష్ట వశాన వాల్మీకి ఆశ్రమఛాయలకు చేరుతుంది జానకి. అత్యంతాదరణానురక్తులతో ఆశ్రమవాసులు ఆమెకు స్వాగతము పలుకుతారు. అయోనిజ దురదృష్టానికి చింత కలిగినా, ఆమెకు ఆతిధ్యమిచ్చే భాగ్యము తమదైనందుకు ఆశ్రమవాసుల ఆనందానికి అవధులు లేవు. వాల్మీకి స్వాగత వచనా లివి.

చ. ఇదెమన ఆశ్రమంబు ఇచట నీవు వశింపుము లోకపావనీ
సదమల వృత్తినీకు పరిచర్యలు సేయుదు రీ తపశ్వినుల్
ముదముగ రామనామము తపోవనమెల్ల ప్రతిధ్వనించు నీ
పదములు సోకి మా యునికి పావనమైఁ జెలువొందు నమ్మరో

హనుమంతుని సౌశీల్యము

2010-06-27T07:11:00.000-07:00

ఈ కాలపు మనుష్యులకి (ముఖ్యంగా మల్టీనేషనల్ కంపెనీలలో పని వెలగబెట్టే రకాలకి) లోకపు భారమంతా తామే మోస్తున్నామన్న భ్రమ అధికమవుతోంది. ప్రతి ఒక్కడూ ఒక చిన్న ఢంకాయే.

‘ఆఫీసులో నేను లేకపోతే క్షణం సాగదు’
‘మా బాసు నేను లేందే అడుగు తీసి అడుగు వేయలేడు’
‘ముప్పై మిలియన్ డాలర్ల్ ప్రాజెక్టుని ఒక్క చేత్తో నడుపుతున్నాను. ఇంతకు ముందిలాంటివి ఎన్నో చేసాలే, అందుకే పెద్ద విషయం కాదు’
‘కంపెనీ వారు నా పనికి మెచ్చుకొని కాన్ఫరెన్సుకి హవాయి పంపుతున్నారు. సంస్థ మొత్తంలో ఇద్దరినే ఎన్నుకున్నారు - మనకి ఇలాంటివి అలావాటేలే’

ఏ తుట్టని కదిపినా ఇదే రొద.

ఈ సోదిపెట్టే మొహాలమీద చెంప పెట్టులా రామాయణంలో హనుమంతుని సౌశీల్యము గరించి చెప్పాలి. హనుమంతుని బలాబలాల గురించి వేఱుగా చెప్ప నవసరం లేదు కానీ, ఆ మహనీయుని వినమ్రత, సౌశీల్యము చూసి నేర్చుకోవలసినది మాత్రం చాల ఉంది. హనుమ గొప్పతనానికి మచ్చుక నాలుగు ఉదాహరణలు క్రింద ఉన్నాయి. అలాంటి గొప్పవాడు, లంకకు వెళ్ళి సీతను చూచి, తిరిగి వెళుతున్నప్పుడు, ‘సీతమ్మ తల్లి పాతివ్రత్యం వల్ల నేను ఇంతటి ఘనకార్యాన్ని నెరవేర్చగలిగాను కానీ, నాదేముంది ఇందులో’ అనుకుంటాడు, ఎవరికి సాధ్య మది?

===

1) శ్రీరాముడు ఋష్యమూక పర్వతం వద్ద హనుమంతుణ్ణి కలిసిన కొద్ది సేపటికి నుడివిన పలుకులవి.

సౌమిత్రీ, కనుమయ్య వానరుని వాక్చాతుర్యమున్, సాధ్యమే
సామాన్యుల్ వచియించ నేర్వగలరే శ్రావ్యంబుగా నివ్విధిన్,
ధీమంతుండగు నిట్టి దూత యొకడే తేఁజాలుఁ శ్రీమజ్జయం
బామోదంబుగ, వీని స్నేహము నెడం బాటింప కేనాటికిన్

(తాత్పర్యము: లక్ష్మణా, చూసావా ఇతని వాక్చతురత, సామాన్యులు ఇంత చక్కగా మాట్లాడగల రంటావా? ధైర్యవంతుడైన ఇలాంటి దూత ఒక్కడుంటే చాలుఁగా విజయలక్ష్మిని తీసుకురాను. ఇతడి స్నేహాన్ని ఎన్నడూ విడువబోకు)

2) సముద్రమెటుల లంఘించుటాయని వానరవీరులు తర్జనభర్జనలు చేయు సమయమున జాంబవంతుని పల్కులివి

అరయన్ వానర వీరయోధులకు నీ ఔన్నత్యమెట్లబ్బు, వా
నర శ్రేష్ఠా, అనిలాత్మజా, ధనదుడున్ నాకేశు బ్రహ్మాదులున్
వరముల్ పెక్కులు ధారపోయగ మితాభ్యాసంబునే వేత్తవై
గరిమన్ పొందిన వాడవీవు గద, పింగాక్షా వెతన్ తీర్పుమా

(తాత్పర్యము: తఱచి చూడగా ఈ వీరయోధులలో ఎవరికీ నీకున్న ఔన్నత్యము లేదని తెలుస్తుంది, వానరులలో ఉత్తముడా, వాయుపుత్త్రుడా, కుబేరుడు, ఇంద్రుడు, బ్రహ్మ మొదలుగు వారు ఎన్నో వరములు నీకు ఇచ్చిన కతన నీవు ఎక్కవ శ్రమలేకుండానే గొప్పవాడవయ్యావు కదటయ్యా, పింగాక్షా -సీతమ్మను ఎలా చేరాలో తలియక మేము పడుతున్న - కష్టాన్ని తీర్చవయ్యా)

3) యుధ్ధంలో ఇంద్రజిత్తు బాణాల ధాటికి శ్రీరామ లక్ష్మణులతో పాటు వానరసేన మొత్తము మూర్ఛిల్లినది. హనుమంతుని తోడుగా విభీషణుడు జాంబవంతుణ్ణి వెతికి చేరి సేదతీర్చాడు. రామలక్ష్మణుల సుగ్రీవాంగదుల యోగక్షేమాలు అడుగక, ముందు ఆంజనేయుని క్షేమసమాచారము లడిగాడు జాంబవంతుడు. అలా అడగడానికి కారాణ మడిగిన విభీషణునికి ఆ వృధ్ధయోధుని జవాబిది.

విను, ధీయుక్త విభీషణా, నిహతులౌ వీరాళికిన్ ధాతయై
క్షణకాలంబున చేతనత్వము నిడన్ కార్యోన్ముఖుండైన మా
హనుమంతుండొకడున్న చాలు నతడే ఆజిన్ హతుండైన వీ
ర నియోధ్ధుల్ శతవేవురైన మృతతుల్యానీకముల్ చూడగన్?

(తాత్పర్యము: ధీరుడా విభీషణా విను, ప్రాణాలు పోయి పంక్తులుగా పడి యున్న వీరుల పాలిటి బ్రహ్మదేవుని వలె వచ్చి క్షణంలో చైతన్యము కలిగించడానికి, ఆ పని చేయబూనిన హనుమ ఒక్కడు చాలు. అతడే యుధ్ధంలో మరణిస్తే, వందలు వేలూ బ్రతికియున్నా ఈ యోధ్ధులందరూ మృత సేనలతోనే సమానము )

4) ఇక హనుమ దెబ్బ తిన్న లంకిణి మాట వేఱుగా చెప్పాలా?

చచ్చితిరయ్యొఁ దింటి మఱుజన్మకు జ్ఞాపకముండు దెబ్బ, నిన్
పుచ్చెద లంకలోపలకు పోరుకు సత్తువఁ జచ్చి పోయెరా,
వచ్చెడి వాడు రౌద్రుడని బ్రమ్మయ తొల్లిటఁ జెప్పె వానరా,
వచ్చితివే వినాశనము వచ్చెను తోడుగ లంకకున్, హరా!

కార్యసాధకులు

2010-05-12T06:53:00.000-07:00

పేరుకై ప్రాకులాడని వారు కార్య
సాధకులయి మున్ముందుకు సాగునపుడు
వారి కందని శిఖరాలు వారు పొంద
లేని గమ్యాలు లే విలలోన చూడ

ఆటవెలది, మానవతి

2010-03-29T09:51:00.000-07:00

ఆటవెలది మాటలాటలు మానవతికి సరిపడు రీతి

పూరించండి

మల్లాది సోదరుల కచేరి

2010-03-28T02:29:00.000-07:00

సింగపూరు లలితకళా క్షేత్రము సిఫాసు (SIFAS) నిర్వహించిన ఈ ఏటి యాభై కచేరీలలో ఎస్ప్లనేడు వేదికపై జరిగినవి ఐదు. ఈ ఐదు కచేరిలకీ ఉద్దండులైన విద్వాంసులని ఆహ్వానించారు - వాటిల్లో నేను వెళ్ళి చూసినవి మూడు. క్రితం వారం కద్రి గోపాలనాథ్ గారి సీమసన్నాయి (saxophone) వాయిద్యము, మొన్న శశాంక్ సుబ్రహ్మణ్యము మరియు తేజేంద్ర నారాయణ మజుమ్దార్ల జుగల్బందీ , నిన్న మల్లాది సోదరుల గాత్ర కచేరి. నేటి ఉదయము (చైత్రశుధ్ధ త్రయోదశి) సిఫాసు వేదిక వద్ద కర్ణాటకసంగీత త్రైమూర్త్యపూజకై మల్లాది సోదరులు ఉచిత కచేరి జరిపారు. నన్ను ఎక్కువగా ప్రభావితం చేసినది మల్లాది సోదరుల కచేరిలే అనడంలో సందేహము లేదు, వారి గాత్ర పటిమ, వాక్స్పష్టత, హావభావ ప్రకటన నన్ను ముగ్ధుణ్ణి చేసాయి. వారికి భక్తితో నేను అర్పించిన ఉత్పలమాల ఇదిగో

నే డిట కొచ్చి గాత్రమును నిస్వనచాపము జేయ కీర్తనల్

వాడి శరమ్ములై దనరె ప్రాతనొకానొక దండకంబునన్

వాడి శరమ్ములన్ దనర వైచిన దాశరథుల్ తలంపులన్

గూడిరి కూడి పాడగనె కూరిమికంఠ సరస్వతీసుతుల్

వారు నిన్న సాయంత్రము పాడిన భైరవి కృతి - తనయుని బ్రోవ - నా చెవులలో ఇంకా మ్రోగుతూనే ఉంది.

సమస్యా సప్తాహము ౭

2010-03-26T08:37:00.000-07:00

అష్టకష్టములు చూసావే పడేయాలిగా చెవిలో నీకొక బూతుమాట

పూరించండి

సమస్యా సప్తాహము ౬

2010-03-19T19:13:00.000-07:00

క్రింది శ్లోకాన్ని ఏకశ్లోక భాగవతము అంటారు. దీన్ని మీకు నచ్చివ వృత్తంలోకి అనువదించండి.

ఆదౌ దేవకిదేవి గర్భజననం గోపీగృహేవర్ధనం

మాయా పూతన జీవితాపహరణం గోవర్ధనోధ్ధారణం

కంసఛ్ఛేదన కౌరవాదిహననం కుంతీసుతాపాలనం

హ్యేతత్భాగవతం పురాణకథితం శ్రీకృష్ణలీలామృతం

సమస్యా సప్తాహము ౫

2010-03-19T05:37:00.001-07:00

సులభమైన సమస్య

పాతిపెట్టినవి జటాయు ప్రీతిగ తినె

పూరించండి

సమస్యా సప్తాహము ౪

2010-03-18T15:51:00.000-07:00

ఈ రోజు దత్తపది

ఏజీ, ఓజీ, లోజీ, సునోజీ

పదాలు ఉపయోగించి ఆదిశేషావతార రామానుజ లక్ష్మణస్వామి గురించి ఒక పద్యం చెప్పండి

సమస్యా సప్తాహము ౩

2010-03-18T05:01:00.000-07:00

సులభమైన సమస్య

పాండవాగ్రజుడు బదులుపల్కలేదు యక్షప్రశ్నలకు

పూరంచండి

సమస్యా సప్తాహము ౨

2010-03-17T05:33:00.000-07:00

బొంగురెలుంగునెత్తి యలవోకగ శ్రావ్యపు పాటపాడెనే

పూరించండి.

సమస్యా సప్తాహము ౧

2010-03-15T18:35:00.000-07:00

విరోధి నామ వత్సర చిట్టచివరి రోజుల్లో పొద్దువారి పుణ్యమా అని కవిమిత్రులతో కలిసి అంతర్జాలావధానములో పాల్గోన్న తరువాత నేను రెండు రోజులపాటు బెంగపెట్టుకున్న మాట వాస్తవమే – దీన్నే రుగ్మతాగ్రగణ్య క్రౌంచదేశవాసులు విత్డ్రాల్ సింప్టమ్మని వ్యవహరిస్తారు. ఇటువంటి బాధకు లోనైయున్న మిత్రులకి మృదువాలుపు నందించాలనే (సాఫ్ట్ లాండింగ్) తలంపుతో నేను ఈ సమస్యా సప్తాహానికి శ్రీకారం చూట్టాను.

తొలి సమస్య,

తీయని వేపపూవు చిఱుతిండిగ పెట్టెను తల్లి ప్రేమతో

పూరించండి.

వికృతి నామ సంవత్సర శుభాకాంక్షలు

2010-03-15T16:08:00.000-07:00

తే. మున్ను విఘ్ననాయకునికి మోకరిల్లి

తల్లి పాదపద్మములకు దండములిడి

భక్తితోడ నారాయణు ప్రస్తుతించి

ఇష్టదైవమ్ములకు గుడపిష్టమిచ్చి

షడ్రుచుల కలగలిపి పచ్చడిని పంచి

పుణ్యముల మూటగట్టగ పూజచేయ

వికృతి నామవత్సరమిక సుకృత యౌను

సర్వమత సమానత్వము

2009-12-06T06:27:00.000-08:00

క్రొత్త ఢిల్లిలో రాబోయే సంవత్సరములో కామన్వెల్తు ఆటలపోటీలు జరుగనున్నాయి. అందు నిమిత్తము, ఇప్పటినుండే ప్రభుత్వాధికారులు పట్టణ శుభ్రతమీద దృష్టి సారించడం ప్రారంభించారు. వచ్చే నెల నుండి పట్టణ కూడళ్ళలో పెద్ద పటాలు గట్రా పెట్టి రోడ్లను అపరిశుభ్రంగా ఉంచే వాళ్ళని జాగురూకులను చేయడానికి ప్రయత్నిస్తారుట. దాని కోసం మూడు పాత్రలను తయారుచేసుకున్నారు కూడాను. ఒకడు థూథూ కుమారు, మరొకడు కూడా కుమారు, ఇంకొకడు సూసూ కుమారు. థూథూ బాహ్యప్రదేశాలలో నిష్ఠీవనం చేసేవాళ్ళకి (అంటే ఉమ్మే వాళ్ళకి), కూడా చెత్తవేసే వాళ్ళకి, సూసూ మూత్రవిసర్జన చేసేవాళ్ళకి ప్రాతినిధ్య పాత్రలు. వీళ్ళని అడ్డుపెట్టుకుని ఇలాంటి చెత్తపనులు చేసేవాళ్ళమీద ఇదివరలో సైరసు ఎమ్టీవీ బక్రాలో చేసిన రభస తరహాది చేసి వారిని దారికి తీసుకురావాలనేది ప్రభుత్వాధికారుల ఊహ.

ఆలోచన బానే ఉంది కానీ దీన్లో - ప్రతిరోజు మన నాయకులు గొంతులు బొంగురుపోయేలా వాగుతూ మనకు నూరిపోయాలనుకునే సర్వమత సమానత్వము లోపించిందని నాకు అనిపిస్తోంది. అందరీ పేళ్ళూ కుమారులే కాక ఎంచక్కా ఒకణ్ణి థూథూ ఖాను, మరొకడిని కూడా కుమారు, ఇంకొకడిని సూసూ సాయ్యూలు అని పిలిచుంటే -అమరక్బరాంథోనీ లాగ -ఎంత ముచ్చటగా ఉండేది చెప్పండి? ప్చ.

బడాయి

2009-12-04T12:59:00.000-08:00

ఒకాయన: మీరు ఇంగ్లీషు బానే మాట్టాడుతారులాగుంది
మన వాడు: (భేషజం ఒలకబోస్తూ) చిరాకు వచ్చినప్పుడు ఇంట్లో షిట్ అని తఱచుగా వాడతాను
ఒకాయన: షిట్టా? అంటే ఏంటండీ?
మన వాడు: ఇంగ్లీషు వాళ్ళు చిరాకు వచ్చినప్పుడు ఇంట్లో తఱచుగా వాడే మాట

రెండవ ఆర్య

2009-11-28T07:03:00.000-08:00

ఆర్థికరంగంలో కాలం గడిపే వారికి డెరివేటివ్సు గురించి వేఱుగా చెప్పవలసిన అవసరంలేదు.మిగతా వారి కి చెప్పవలసిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది , కాకపోతే ఈ వ్యాస ముఖ్యోద్దేశ్యం వాటి గురించి చర్చించడం కాదు కాబట్టి కావలసినంత మేరకు చెప్పుకుని ముందుకు సాగుదాం. అసలు సరుకులకు ఉండవలసిన విపణులు ఉండనే ఉన్నాయి, వాటిని ఆధారంగా చేసుకొని సృజించబడే విపణులే డెరివేటివ్ విపణులు. వీటిలో అసలు సరుకులు కొనే సదుపాయం ఉండదు, కానీ వాటి ధరను కనిపెట్టి దాని బట్టి పత్ర క్రయవిక్రయము చేయడం జరుగుతుంది.

సరిగ్గా అలాంటివే డెరివేటివ్ సమీక్ష లంటే. ఇవి వ్రాయడానికి సినిమాచూసే అవసరం లేనే లేదు. పత్రికలు, అంతర్జాల గూళ్ళు కనిపెట్టుకు కూర్చుని వాటిలో ఇతరులు వ్రాసిన ఆణిముత్యాలను సేకరించి, ఆకళింపుచేసుకొని, కొంతసేపు బబ్బుని లేచి, మనమే గనక ఆ సినిమాకు బలై ఉంటే ఎలా ఉండేదో ఊహించుకుంటూ వ్రాస్తే సరిపోతుంది. పలు కారణాల వల్ల కొన్ని సినిమాలు చూసే ధైర్యం మనకు కలగకపోవచ్చు, అలాంటప్పుడు వాటిమీద మనకు గల అభిప్రాయాల్ని స్వేఛ్ఛగా వ్రాసుకోగల స్వేఛ్ఛను డెరివేటివ్ సమీక్షలు ప్రసాదిస్తాయి. ఆర్థిక డెరివేటివ్సు లో లాగ ఇందులో కూడా ఓనర్షిప్పులేకుండానే షార్టుపొజిషన్ అనే ఒక వీలు కలిపించుకొని బండి లాగించేయచ్చు.

ఆ ప్రేరణతో వ్రాయబూనిన సమీక్షలలో మొదటిది - రెండవ ఆర్య సమీక్ష.

పత్రికలు, టీవీ వాహినుల పుణ్యమా అని ఆర్య అంటే ముందుగా గుర్తుకు వచ్చేది అల్లు అర్జున్ అనబడే ప్లవంగముఖుని చిత్రమే. ఆ చిత్రం అంత గొప్పగా లేకపోయినా,కథానాయక దర్శకుల రాశి వాసికెక్కించాలని పైవాడు పూనుకోవడం వల్ల, నిర్మాతేతరులకు బాగానే డబ్బు కూడగట్టి పెట్టింది . అది అదనుగా చూసుకొని, ఇతర భాషలలో ప్రసిధ్ధి కెక్కిన ధారావాహిక చిత్రాలు తీసే పధ్ధతిలో, పులిని చూసి నక్క అన్న రీతిలో, వారిని చూసి మనతెలుగు ప్రేక్షకులకు వాతలు పెట్టేసాడు దర్శకుడు. తలలు పట్టుకుని జనం హాళ్ళనుంచి పరుగుల మీద బయటకు వస్తున్నారు.

అమ్మాయి పట్టించుకోకపోయినా , ముంబాయిలో భోజన డబ్బాలు సరఫరా చేసే వాడిలో ఉన్న దీక్షవంటిది పూని ఆ అమ్మాయి చుట్టూరా తిరుగుతూ తోకాడించే అబ్బాయిల ప్రేమ ఆర్యప్రేమ. ప్రేమించడం అంటే ప్రేమని ఇవ్వడమే తప్ప పుచ్చుకోవడం లేదని బోధించే పధ్ధతిది. భగ్నప్రేమలో భగ్నాన్ని చూడని గుడ్డి ప్రేమ ఇది.

ఇక కథవిషయానికొస్తే, చెప్పుకోవడానికి పెద్దగా ఏమీ లేదు. అబ్బాయికి అబ్బాయంటే ఆర్యప్రేమ, ఆ అబ్బాయిలిద్దరికీ అమ్మాయి మీద ప్రేమ, ఆ అమ్మాయి నాన్నకి డబ్బుమీద ప్రేమ, మరో అమ్మాయికి అబ్బాయిమీద ఆర్యప్రేమ ఉన్న అబ్బాయి మీద ఆర్యప్రేమ. ఇన్ని ప్రేమల్లో ఎవరి ప్రేమ సఫలం అవుతుందనేది కథకి అయువు పట్టు, ప్రేక్షకుల సహనానికి గొడ్డలిపెట్టు. మొదటి సగం అంతగా బాగుండక పోయినా, రెండవ సగం (పూర్తిగా చూడగలిగితే) చూసిన తరువాత ఫర్వాలేదనిపిస్తుంది. రెండవ సగం పూర్తిగా చూడలేక హాల్లోంచి పరుగెడితే ఇక చెప్పేదేముంది. ఈ రెండవ రకం వాళ్ళే ఎక్కువ మంది ఉండడంతో చిత్రానికి చెడ్డ పేరొస్తోందని నా నమ్మకం.

హోరు సంగీతపు పాటల జోరు, శ్వేతాజిన భామల అందాల ఒలకబోత,కొత్తరకం డాన్సులు, స్టైలు రాదరు దాను సబ్స్టెన్సు ఉంటే చిత్రాలు ఢంకా భజాయిస్తాయని నమ్మే వాళ్ళకి, మొదటిసారి ఓ వెలుగు వెలిగింది కదా అదే పేరుతో ఇంకో చిత్రం తీసేసి ప్రేక్షకుల కు కథమేత వేయకుండా పితికేద్దామని చూసే దర్శకులకు ఈ చిత్రం కనువిప్పు కలిగిస్తుందని నాకు అనిపిస్తోంది.

నా మాట విని ఈ చిత్రం ఆడుతున్న హాలు దరిదాపులకి కూడా వెళ్ళకండి. రెండు నెలలో ఎలాగూ టీవీలో ఉచితంగా వచ్చేస్తుంది, అప్పుడు టీవీ కట్టేసుకోవచ్చు.

Belt అంటే?

2009-11-28T05:04:00.000-08:00

"నాన్నా నాన్నా చెప్పూ
దీన్నేమంటారు? నాకు తెల్సి మటుక్కూ
దీన్నందరు బెల్టంటా
ర్నాన్నా?" "కన్నా , తెలుగులొ నాకు మటుక్కూ

పట్టీ అని తెలుసునమ్మా"

Fork అంటే?

2009-11-27T16:45:00.000-08:00

"నాన్నా నాన్నా చెప్పూ
దీన్నేమంటారు? నాకు తెల్సి మటుక్కూ
దీన్నందరు ఫోర్కంటా
ర్నాన్నా?" "కన్నా , తెలుగులొ నాకు మటుక్కూ

ముళ్ళచెమ్చా అనాలనిపిస్తోందమ్మా"

స్వర సంగమము

2009-11-24T14:37:00.000-08:00

నవంబరు ఇరవై ఒకటవ తారీఖు, అంటే క్రితం శనివారం నాటి సాయంత్రం నాకు మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ గారి కచ్చేరి లో కూర్చునే మహద్భాగ్యం కలిగింది.అజయ చక్రవర్తిగారి తో సహా వచ్చి స్వరసంగమమనే పేరుతో, హిందుస్తానీ కర్ణాటకమనే విభేదాలు కొత్తగా మనము సృజించినవేనని ప్రాచీన పుస్తకాలలో లేవని చాటుతూ, భారతీయమను శైలిని - సింగపూరు ఎస్ప్లనేడు వేదిక నలంకరించి - పాడిన బాలమురళీకృష్ణ గారి ని వేళ్ళలెక్క అడుగుల దూరంలో కూర్చుని వినగలిగే భాగ్యమే భాగ్యము, అది నా సొంతమయ్యింది.

అసలు ఈ కార్యక్రమము క్రితం ఏడాది జరుగవలసిందే. టికెట్లు గట్రా అమ్మేసి, సర్వసన్నధ్ధాలు పూర్తి చేసుకున్న తరువాత అజయ చక్రవర్తి గారికి అనారోగ్యం కలగడం వల్ల చివరి నిముషంలో కచ్చేరిని నిలిపివేయవలసి వచ్చింది. సరిగ్గా ఏడాది తిరగ కుండానే కార్యక్రమ నిర్వాహకులు నిలిపివేయబడ్డ కాచ్చేరిని తిరగతెచ్చి ఉస్సూరన్న ఎందరో సంగీతప్రియుల ప్రాణాలకు హాయి కలిగించారు.

కచ్చేరిని మహతి రాగములోని గురుస్తుతి తో మొదలు పెట్టారు. మహతి రాగము కనిపెట్టింది బాలమురళీగారే. షడ్జమము, గాంధారము, పంచమము, నిషాదమను నాలుగు స్వరాలే గల రాగంలో వారు పాడిని గురుస్తు తి గొప్పగా ఉంది. తరువాత హంసధ్వనిలో అజయ చక్రవర్తి హిందీ కృతిని పాడుతూ, చివరలో దాన్ని వాతాపిగణపతింభజే తో కలిపి పాడి, కార్యక్రమానికి స్వరసంగమమనే పేరు సార్థకం చేసారు. తరువాత సామజవరగమన, అటుపై మృదంగము, తబ్లాల హోరాహోరీ జుగల్బంది, అది ముగియగానే బాలమురళీ వారి తిల్లానా, చివరగా బాల మురళీకృత గురుమంగళము - వెరసి రెండున్నర గంటల కర్ణపేయమైన సంగీతానుభవము, సభాసదుల పరవశము.

బాలమురళీకృష్ణ గారి ప్రియశిష్యుడు, పుత్త్రసమానుడైన అజయ చక్రవర్తి వంగ రాష్ట్రస్థుడైనప్పటికీ కర్ణాటక సంగీత సరళిని చక్కగా ఆకళింపు చేసుకొని పాడడము, తన ప్రియశిష్యులను అదే బాటలో నడిపించడము చూసి ముచ్చటేసింది. ఆయన శిష్యుడు కూడా అమోఘగాన కౌశల్యము ప్రదర్శించి సభని ఆకట్టుకున్నాడు.

2009-10-10T02:18:00.000-07:00

లింక్డిన్ అనే సాంఘికాల్లిక నెలవు (social networking site) ఉందని పలువురికి తెలిసిన విషయమే కదా? నిన్ననే నా స్నేహితుడొక్కడు ఎంతో కాలం తరువాత లింక్డిన్ ద్వారా వేగు పంపి మళ్ళీ జట్టు కడదామన్నాడు. చాలా ఆనందించి, తట్టుకోలేక ఓ మత్తేభాన్ని వదిలాను. జంధ్యాల చిత్రంలో గ్రాంథిక భాష మాట్లాడే పాత్రలా మారిపోయాననుకున్నాడో ఏమో, ఇప్పటి దాకా ప్రత్యుత్తరం పంపలేదు!!

బహు కాలమ్ముకు స్నేహితుల్ ముదము పెంపారంగ పూర్వంపు
సహవాసమ్ములు గుర్తెఱుంగను, లెస్సైనట్టి సాయమ్ముగా
ఇహలోకంబున నున్న గూడు మన లింక్డిన్నే, కదా మిత్రమా!
అహ! నీ వేగును చూచి నే నమితమౌ ఆనందమున్ బొందితిన్!!

కందత్రికము

2009-09-18T04:51:00.000-07:00

శ్రీమదాంధ్రభాగవత ప్రధమ స్కంధములోని ఈ మూడు కందాలు చూడండి - ఒకదాన్ని పోలి ఇంకోటి భలే ఉన్నాయి కదూ.

మొదటిది శౌనకాది మునులు నితాంత కురుణోపేతుడైన సూతుణ్ణి పురాణపంక్తు లితిహాస శ్రేణులు ధర్మశాస్త్రముల సూక్ష్మాలని తెలుపమని ప్రస్తుతించడము

మన్నాఁడవు చిరకాలము,
గన్నాఁడవు పెక్కులైన గ్రంథార్థంబుల్
విన్నాఁడవు వినఁదగినవి,
యున్నాఁడవు పెద్దలొద్ద నుత్తమగోష్ఠిన్

రెండవది, శ్రీకృష్ణ పరమాత్ముడు కురుయుధ్ధానంతరము తన ప్రియపురంబైన ద్వారకానగరానికి చేరినంతనే జనులు భగవత్పాదాబ్జములను బ్రహ్మపూజ్యములుగా భావించి పూజించిన పిదప పలికిన పలుకులు

ఉన్నారము సౌఖ్యంబున
విన్నారము నీ ప్రతాప విక్రమ కథలన్
మన్నారము ధనికులమై
కన్నారము తావ కాంఘ్రికమలములు హరీ

మూడవది తీర్థయాత్రలకు వెళ్ళి మైత్రేయాదులను కలిసి కర్మయోగ సూక్ష్మాలు తెలుసుకొని, హస్తినకు తిరిగి వచ్చిన విదురుణ్ణి ధర్మరాజు కుశలప్రశ్నలు వేస్తున్న సందర్భము.

మన్నారా, ద్వారకలో
నున్నారా యదువు లంబుజోదరు కరుణన్
గన్నారా లోకులచే
విన్నారా మీరు వారి విధమెట్టిదియో

అమెరికాలో చిదంబరం

2009-09-14T07:09:00.000-07:00

మన చిదంబరం పాపం అమెరికాలో ఒళ్ళూ పై (మై పై అనవచ్చా?) తెలియని ఉద్వేగానికి లోనైయ్యాడు. కేంద్ర ప్రభుత్వం పంపిన గూఢచర్య నివేదికలని రాష్ట్రాలు ఖాతరు చెయ్యకూడ దంటాడేమిటి, వీడి బొంద? ఈ విషయమై ఓ వ్యావహారికోత్పలమాల, కందము అందుకోండి.

సెంటరు వాళ్ళు చచ్చిచెడి సీక్రెటు టెర్రరుసెల్సు గూర్చి రా
ఇంటలిజెన్సు డాసియరు లెందుకు స్టేటుకి పంపడం? యమ
ర్జంటుగ దాన్ని నమ్మి తగు చర్యలు ఠక్కున తీసుకొంటె, చి
న్మెంటలు* డంతలో తెలివి మీఱి అబధ్ధములేల వాగడం?

పంపినది తప్పు కాదా?
పంపిన దాన్ననుసరించి పగవాళ్ళని పై
కంపితె న్యాయం కాదా?
దుంపతెగ ఇదేమి వింత దొబ్బుడు? ఛీఛీ!!

చిత్ + mental = చిన్మెంటలు

సీసము

2009-09-13T05:47:00.000-07:00

ఫ్యూచర్లు ఫార్వళ్ళ వ్యూహరచన లాప్ష
నులు కమోడిటి లోటిసిలను పట్టి
స్వాప్షన్లు, కూపన్లు, కాప్షన్ల కొనుగోళ్ళు
వరిసోయ వణిజుల వర్తకముల
డెరివేటివులు పట్టి దరినున్న విత్తపు
రిస్కుల పట్టి, ప్రైస్డిస్కవరిల
పట్టి, తెగిడి కుస్తి పట్టిన తరుణాన
వేడెక్కి పోయింది మాడు మాడి

దెబ్బతిన్నబుఱ్ఱ, దీని దుంప తెగ, పా
త స్థితిగతులను బడి సుస్థిమిత మతిగ
కావడానికున్న త్రోవ యొకటె, హిట్ద
బాటిలందురట్టి పధ్ధతిని జనులు
==

డెరివేటివ్సు గురించి కూలంకషంగా చదువుతున్న నాకు బ్రేకు తీసుకోవాలనిపించి, 'కుప్పెతాడన' మెలాగూ అలవాటు లేదు కాబట్టి, (సీసా పట్టలేను కాబట్టి) సీసంతో సరిపెట్టుకున్నాను.

కుప్పె: glass bottle

మద్భావజాలావిష్కృతి

2009-09-12T21:38:00.000-07:00

శ్రీకైవల్య పదంబుఁ జేరుటకునై చింతించెదన్ లోకర
క్షైకారంభకు భక్తపాలన కళాసంరంభకున్ దానవో
ద్రేకస్తంభకుఁ గేళిలోలవిలసద్దృగ్జాల సంభూత నా
నాకంజాత భవాండ కుంభకు మహానందాంగనా డింభకున్

శ్రీమదాంధ్రభాగవతములో ఆది మఱియు ఆవర్తనీయమైన పద్యముతో నా కొత్త గూటికి శుభారంభము
చేస్తున్నాను.

ఈ గూటిన నాకు నచ్చిన పద్యగద్యాలు, పుస్తకాలు, నా అనుభవాలు వాటికి నా ప్రతిస్పందనలు - ఒహటేమిటి - మనసుకి నచ్చినది ఆవిషృతము చేయడానికి పూనుకుంటున్నాను.

భావజాలావిష్కృతి

మక్ఖికిమక్ఖి - ఈగ పరిచయచిత్రం

ఇటీవల కొన్నవి

భారతావతరణము - ౨

భారతావతరణము - ౧

శరశరసమరైకశూర - SaraSarasamaraika Soora

Nightie, Nightgown

Eraser

Install

Penthouse

Office, workplace

Biscuits and Chocolates

Escalator

నాయికా నాయకులు

Sir William Jones's mistake

Andriod OS

చరిత్రోత్సాహకులకు కరదీపిక

అమ్మ చేతి మిఠాయి

అధికారి కోపము

హారీ పోటరు గురితప్పింది

నగుమోము గనలేని - nagumOmu ganalEni

Google plus

నగుమోము గనలేని నా జాలి

అలవైకుంఠపురంబులో (శ్రవ్యకము)

గొంతెమ్మ కోర్కెలు

పరిహాసమా?

ఐక్య రాజ్య సమితి

సమితింజయు డసదృశ పవనగతిన్

అసహ్యము గాదె రసజ్ఞ కోటికిన్

మగని మోసగించు మగువ సాధ్వి

శ్రీ రామ నవమి

నిద్ర బద్ధకము లొసంగు నీకు సిరులు

ఖరనామ సంవత్సర శుభాకాంక్షలు

రాతికి నాతిపైన ననురాగము పుట్టుట నైజమే గదా

శాపగ్రస్త మండూకము

సూవృతోక్తి ౧

కృష్ణుని శపథములు

లవకుశ పద్యాలు

హనుమంతుని సౌశీల్యము

కార్యసాధకులు

ఆటవెలది, మానవతి

మల్లాది సోదరుల కచేరి

సమస్యా సప్తాహము ౭

సమస్యా సప్తాహము ౬

సమస్యా సప్తాహము ౫

సమస్యా సప్తాహము ౪

సమస్యా సప్తాహము ౩

సమస్యా సప్తాహము ౨

సమస్యా సప్తాహము ౧

వికృతి నామ సంవత్సర శుభాకాంక్షలు

సర్వమత సమానత్వము

బడాయి

రెండవ ఆర్య

Belt అంటే?

Fork అంటే?

స్వర సంగమము

Linkedin

కందత్రికము

అమెరికాలో చిదంబరం

సీసము

మద్భావజాలావిష్కృతి